Oefenboeken
Statistiek-oefenboeken in R, JASP en SPSS, gemaakt voor studenten van verschillende instellingen — en voor eigen bijles. Stap voor stap, met dieren die zich beroerd gedragen en statistiek die langzaam helder wordt.
En ik? Gewoon een statistiekdocent en data scientist die les geeft in statistiek en wiskunde, en het allerliefst kleine onderzoekjes doet naar mens, dier en geest. Wat ik eigenlijk wil, is de waarheid onderzoeken — al weet ik nog niet hoe.
Online
Bij het boek
Statistiek leren doen, en opschrijven wat je vond
Drie oefenboeken die meelopen met De regressieve ruggengraat — dezelfde onderwerpen, dezelfde volgorde, alleen een ander gereedschap. Het boek is bewust software-vrij: dat laat je statistiek voelen en onderzoek lezen. Deze drie doen de rest. Kies het gereedschap dat je gebruikt; de keuze staat ook op een eigen pagina.
Het R-oefenboek → R
De doe-stof in R — je draait de code zelf, inclusief de schud-simulaties in een paar regels. Alle hoofdstukken (0 t/m 12), elk in vier treden (prikkel → speel → schud → snap), met échte data uit mens en natuur (pinguïns, de Titanic, de Big Five, luchtkwaliteit). Elk hoofdstuk sluit met een eindopdracht en een rapportage-oefening. Voorlopige preview — de teksten krijgen nog hun stem-pas.
Het JASP-oefenboek → JASP
Dezelfde stof in JASP — klikpaden in plaats van code, met de schud-speeltjes in de browser. Zelfde opbouw, zelfde data, zelfde eindopdrachten.
Het SPSS-oefenboek → SPSS
Dezelfde stof in SPSS — via de Analyze-menu’s, met de schud-speeltjes in de browser.
De voorloper
Een onderwerp opzoeken, wat je ook studeert
De handleiding die er vóór het boek al was. Hij hoort bij geen enkel vak, dus je kunt hem naast elke opleiding gebruiken.
Handleiding Statistiek met JASP → JASP
De beproefde handleiding — met de aapjes. Van beschrijvende statistiek en de normaalverdeling, via samenhang, naar steekproef-naar-populatie en enkelvoudige én meervoudige regressie, plus een appendix met z-, t- en F-tabellen. De voorlopige uitgave: leesbaar en compleet, terwijl de opvolger (het manuscript De regressieve ruggengraat) wordt geschreven.
Op maat voor een opleiding
Onderzoek van anderen leren lezen en beoordelen
Hoort bij dezelfde familie, maar met een andere taak: hier draai je niet zelf een analyse, je leest die van iemand anders — en beoordeelt of je hem gelooft.
GGZ-VS/JASP-oefenboek → JASP
Een oefenboek op maat voor verpleegkundig specialisten in opleiding (VIOS, JASP): gericht op het lezen en beoordelen van onderzoek voor een literatuurstudie. Van meetniveau en gemiddelde tot odds ratio en mediatie, elk in een vaste zes-slag met het antwoord bovenaan, en telkens scherp: wat zegt het níét. Met een parkeerkaart voor termen die je nog niet kent en een register. Voorlopige preview.
Voor losse vakken
Oefenboeken die bij één vak horen, geordend naar de instelling en de opleiding waar dat vak wordt gegeven.
Universiteit Leiden
Psychologie
Oefenboek Psychometrie → R nieuw
Een tweedejaarsvak. Alle zeven thema’s staan online: Meten en norm-scoren (schaal-niveaus, z- en T-scores, percentielen, classificatie), Betrouwbaarheid (Cronbachs alfa, split-half, item-deletie), Validiteit (convergent en divergent, criterion, sensitiviteit en specificiteit), PCA — Principal Component Analysis (componenten, ladingen, eigenwaarden, varimax en oblimin), CFA — Confirmatory Factor Analysis (het model eerst tekenen, fit met chi-kwadraat, RMSEA, NFI en CFI, geneste modellen vergelijken, bijstellen op de gestandaardiseerde residuen), IRT — Item Response Theory (de regel van Guttman, het 1PL- en 2PL-model, iteminformatie, modellen vergelijken) en Test bias (responsbias, itembias en DIF met een itemcurve per groep, bias in de voorspelling: centreren, dummy, interactie, intercept- en slopebias). Werkende R-code mét uitvoer, naast de officiële R-practica van de cursus.
Oefenboek MVDA — Multivariate Data-analyse → R
Voorlopige versie — er komen nog thema’s bij. Een opfris plus zeven thema’s: meervoudige regressie, (co)variantieanalyse, logistische regressie, MANOVA, repeated measures en mediatie — werkende R-code mét output, naast het officiële Exercise Book.
Pedagogiek
Oefenboek OZP 1 → SPSS
Onderzoekspracticum 1, een eerstejaarsvak. Handrekenen en theorie voorop, met SPSS ter controle. Dertien hoofdstukken: van fundament en gemiddelde/spreiding, via correlatie en regressie, naar steekproevenverdeling, toetsen, power en chi-kwadraat — en tot slot meten en methodenleer.
Bijgewerkt 1 oktober 2026 — op de dag van de herkansing. T11.1 is nu een kruistabel: woonplek × voerbakje. Nieuw is de bijlage Je formuleblad: naast de formules en tabellen die je op het tentamen krijgt, staat er ook in wat er níét op staat en waar het blad iets anders schrijft dan dit boek. In die bijlage staat de correlatie nu gewoon in de tabel, bij de andere formules. Verder een reparatieronde in de opgaven en uitwerkingen — onder meer in het hoofdstuk Chi-kwadraat & Simpson, waar het kolomtotaal en de stap Beslissen niet klopten.
Oefenboek OZP 2 in opbouw
Onderzoekspracticum 2, het vervolg op OZP 1. Er is nog niets te lezen; hij krijgt hier een link zodra het eerste thema staat.
Erasmus Universiteit Rotterdam
Psychologie
Oefenboek STAT 3 in opbouw
Een oefenboek met SPSS voorop. Er is nog niets te lezen; hij krijgt hier een link zodra het eerste thema staat.
Hoe te gebruiken
Een oefenboek open je gewoon in je browser — klik op de link hierboven; binnen het oefenboek navigeer je links tussen de hoofdstukken. Later komt per oefenboek ook een download (bron + gerenderde versie) zodat je ’m offline kunt gebruiken en de R-code zelf kunt draaien.
Vragen, opmerkingen of een suggestie voor verbetering bij een oefenboek? Mail gerust naar vragen@countcamp.org.