De regressieve ruggengraat
Statistiek leren voelen, onderzoek leren lezen
Statistiek heeft de naam koud te zijn. Formules, toetsen, tabellen — iets voor mensen die er aanleg voor hebben. Ik geloof daar niets van. Statistiek gaat over verschil, en verschil voelen kon je al voordat je kon praten. Daar begint dit boek: eerst de spanning eruit, dan pas de stof erin.
De ruggengraat uit de titel is regressie: de beweging terug. Een wolk punten komt thuis op één lijn — het gemiddelde, maar dan overal net even anders. Elk hoofdstuk legt er een wervel bij. De ondertitel is de belofte: statistiek leren voelen, onderzoek leren lezen. Eerst voelen wat een gemiddelde, een verband, een model ís; daarna blijkt een resultatensectie gewoon leesbaar.
Het boek is nog niet af — het groeit waar je bij staat. Dertien hoofdstukken staan er; sommige zijn uitgeschreven, andere nog schets. Je leest dus mee terwijl het zijn vorm vindt. Wat er staat, staat er om gelezen te worden.
De wervels
Ze staan in volgorde, en die volgorde doet werk. Begin gewoon bij hoofdstuk 0 — ook als je al statistiek kent.
Eerste beweging · Verschil onder de loep
0 In den beginne 1 De gemiddelde slokGemiddelde en standaardafwijking 2 De vorm van de hoopMediaan, kwartielen, boxplot en scheefheid 3 De grabbelton geschudDe steekproevenverdeling en de standaardfoutTweede beweging · Verschillen koppelen
4 Het rechthoekjeCovariantie, correlatie en enkelvoudige regressie 5 Tien keer welneeBetrouwbaarheid, items en Cronbachs alfaDerde beweging · Verschil op de proef
6 Bestaat het echt?Betrouwbaarheidsinterval, bootstrap en permutatie 7 Hoe beslis je?Nulhypothese, p-waarde, Type I en II, powerVierde beweging · Verschil onthechten
8 Meer dan één verschilMeervoudige regressie, confounding en partiële correlatie 9 Groepen zijn ook getallenDummy-codering, t-toets, ANOVA en ANCOVA 10 Verschil in verschilInteractie en moderatie 11 Het doorgegeven verschilMediatie: het totale effect, ontleed in direct en indirect 12 En hij buigtLogistische regressie: kansen, odds en odds ratio'sElk hoofdstuk opent met een verhaaltje. Die staan ook allemaal bij elkaar — met, per scène, waarom de dieren doen wat ze doen en welk begrip eronder ligt. Wie ze alleen wil lézen — of voorlezen — vindt ze zonder aantekeningen.
De oefenboeken
Dit leesboek is bewust software-vrij. Wil je het daarna zélf doen — oefenen in R, JASP of SPSS? Dat leeft in de oefenboeken ernaast: dezelfde stof, maar nu met je handen.
De broertjes van het boek — dezelfde stof, maar nu doe je het zélf, in R, JASP of SPSS. Ze lopen mee met het boek: alle hoofdstukken (0 tot en met 12), elk in vier treden (prikkel → speel → schud → snap), met échte data uit mens en natuur (pinguïns, de Titanic, de Big Five, luchtkwaliteit). Klik en je bent binnen; links staan de hoofdstukken, plus de interactieve schud-speeltjes, en bij elk hoofdstuk kun je de dataset downloaden. Voorlopige preview — de teksten krijgen nog hun stem-pas.
Voor andere vakken en tools (opleiding-specifiek, ook SPSS) staan er losse oefenboeken.
regressie — Latijn regredi, teruggaan. Geen val, geen terugval; gewoon terug naar waar je begon. waar de woorden vandaan komen ›